Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, Erzurum'daki Atatürk Üniversitesinin 2026-2027 akademik yılı açılışında yargıda yapay zekâ kullanımına ilişkin açıklamalarda bulundu. Anayasa Mahkemesinin 26 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre Özkaya, bireysel başvuru formlarını analiz eden ve özetleyen yapay zekâ destekli sistemlerin geliştirildiğini ve kullanıma sunulduğunu bildirdi. Teknolojinin yargı süreçlerinde insan denetimi altında kullanılmasının önemini vurguladı.
Özkaya, konuşmasında bilimsel gelişme ile hukukun üstünlüğü ve adalet arasındaki ilişkiye de değindi. Üniversitelerin yalnızca mesleki eğitim veren kurumlar olmadığını, bilimsel bilgi üreterek toplumsal gelişime katkıda bulunduğunu belirtti.
Kadir Özkaya kimdir, nereli?
Kadir Özkaya, 1963 yılında Mersin'in Tarsus ilçesinde doğan ve 20 Nisan 2024 tarihinden bu yana Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevini yürüten hukukçudur. Anayasa Mahkemesinin resmî öz geçmişine göre 1985 yılında Gazi Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu.
Özkaya, 2014 yılında Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçildi. Mahkemedeki görevini sürdürürken 2024 yılında başkanlık görevini üstlendi. Kesin doğum günü ve ayı doğrulanamadığından Ekim 2026 itibarıyla tamamladığı yaş 62 veya 63 olabilir.
Kadir Özkaya yapay zekâ hakkında ne dedi?
Özkaya, Anayasa Mahkemesinde bireysel başvuru formlarının incelenmesine yardımcı olan yapay zekâ destekli sistemler geliştirildiğini açıkladı. Bu sistemlerin Mahkemenin kendi yazılım geliştirme ekibi tarafından hazırlandığını belirtti.
Özkaya'nın aktardığı bilgilere göre geliştirilen sistemler, başvuru formlarındaki bilgileri analiz etmek ve özetlemek amacıyla kullanılıyor. Gerekli testlerin yapılmasının ve belirli bir başarı düzeyine ulaşıldığının değerlendirilmesinin ardından uygulamaya alındılar.
AYM Başkanı, teknolojinin yargısal süreçlere kontrollü biçimde dahil edilmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada yapay zekânın hâkimlerin yerine karar verdiği yönünde bir bilgi paylaşılmadı.
AYM'de yapay zekâ hangi işlemlerde kullanılıyor?
Anayasa Mahkemesinin açıkladığı kullanım alanı, bireysel başvuru formlarının analiz edilmesi ve özetlenmesidir. Bu uygulama, başvuru belgelerindeki bilgilerin işlenmesine yardımcı olan teknolojik araçlar kapsamında değerlendiriliyor.
Ancak kullanılan yapay zekâ modelinin adı, teknik özellikleri, işlenen başvuru sayısı ve sistemlerin kesin kullanıma alınma tarihleri açıklanmadı. Mahkemenin verdiği bilgiler, yapay zekânın bağımsız biçimde yargısal karar aldığı anlamına gelmiyor.
Erzurum'daki törende hukuk ve adalet mesajı
Kadir Özkaya, Atatürk Üniversitesinin akademik yıl açılışında bilimsel ilerlemenin hukuk ve adalet anlayışıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Hukukun üstünlüğü, bağımsız yargı ve temel hakların korunmasının toplumsal güven açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Programa Anayasa Mahkemesi üyeleri Yusuf Şevki Hakyemez ve Yılmaz Akçil ile Erzurum Valisi Aydın Baruş ve çeşitli kurum temsilcileri katıldı.
Özkaya, Erzurum programında Atatürk Üniversitesi Rektörü Ahmet Hacımüftüoğlu ile de görüştü. Akademik yıl açılışının ardından Erzurum Adliyesi, Bölge Adliye Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesinde görev yapan hâkim ve savcılarla bir araya geldi.
Anayasa Mahkemesinin 26 Ekim 2026 tarihli açıklamasında yeni bir yargı kararı veya mevzuat değişikliği duyurulmadı. Açıklamanın öne çıkan başlığı, Mahkemenin bireysel başvuru süreçlerinde yapay zekâ destekli teknolojilerden yararlanması ve bu kullanımda insan denetiminin korunması oldu.
